ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ
Ποίηση 1948
Τούτη η εποχή
Του εμφυλίου σπαραγμού
Δεν είναι εποχή
Για ποίηση
Κι άλλα παρόμοια:
Σαν πάει κάτι
Να
Γραφεί
Είναι
Ως αν
Να γράφονταν
Από την άλλη μεριά
Αγγελτήριων θανάτου
Γι’αυτό και
Τα ποιήματά μου
Ειν’ τόσο πικραμένα
(και πότε –άλλωστε –δεν ήσαν;)
Κι είναι
– προ πάντων –
– και
– τόσο
– λίγα
(ΕΛΕΥΣΙΣ, 1948)
Στο Νίκο Ε… 1949
Φίλοι
Πού φεύγουν
Πού χάνονται μια μέρα
Φωνές
Τη νύχτα
Μακρινές φωνές
Μάνας τρελής στους έρημους δρόμους
Κλάμα παιδιού χωρίς απάντηση
Ερείπια
Σαν τρυπημένες σάπιες σημαίες
Εφιάλτες,
Στα σιδερένια κρεβάτια
Όταν το φως λιγοστεύει
Τα ξημερώματα
(Μα ποιος με πόνο θα μιλήσει για όλα αυτά;)
(Παρενθέσεις, 1949)
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1. Ποια στοιχεία του κειμένου επιβεβαιώνουν τη θητεία του Εγγονόπουλου στον υπερρεαλισμό;
(μονάδες 15)
2. «Είναι ως αν γράφονταν από την άλλη μεριά αγγελτηρίων θανάτου»: να αναλύσετε το νόημα της παρομοίωσης και να δείξετε το ρόλο της στη δομή του κειμένου.
(μονάδες 20)
3. Ποια στοιχεία του ποιήματος του Αναγνωστάκη δίνουν την εντύπωση ότι πρόκειται για απάντηση στον Εγγονόπουλο;
(μονάδες 20)
4. «Στην περίοδο του Εμφυλίου , οι άνθρωποι εκβιάστηκαν να γίνουν ανθρωπάκια….να σκύψουν, να ταπεινωθούν, να τσακίσουν, να γίνουν ανώνυμος πολτός…Η ποίηση της περιόδου εκείνης ή για την περίοδο εκείνη, είναι σα ντοκουμέντο, μια από τις συγκλονιστικότερες μαρτυρίες-να τολμήσω να το πω- σε παγκόσμιο επίπεδο…» (Μ. Αναγνωστάκης, Περιοδ. Η Λέξη, 1982).
Απεικονίζεται και πώς η θέση αυτή του ποιητή στο ποίημα του Στο Νίκο Ε…1949;
(μονάδες 25)
5. Ποιο είναι το θέμα που πραγματεύονται τα τρία κείμενα; Γιατί είναι ποιήματα για την ποίηση; Οι τρεις ποιητές επιλέγουν τελικά την ίδια στάση;
(μονάδες 20)
Οφειλή
Μέσα από τόσο θάνατο που έπεσε και πέφτει,
Πολέμους, εκτελέσεις, δίκες, θάνατο κι άλλο θάνατο
Αρρώστια, πείνα, τυχαία δυστυχήματα,
Δολοφονίες από πληρωμένους εχθρών και φίλων,
Συστηματική υπόσκαψη κι έτοιμες νεκρολογίες
Είναι σα να μου χαρίστηκε η ζωή που ζω.
Δώρο της τύχης , αν όχι κλοπή απ’ τη ζωή των άλλων ,
Γιατί η σφαίρα που της γλίτωσα δε χάθηκε
Μα χτύπησε το άλλο κορμί που βρέθηκε στη θέση μου.
Έτσι σα δώρο που δεν άξιζα μου δόθηκε η ζωή
Κι όσος καιρός μου μένει
Σαν οι νεκροί να μου τον χάρισαν
Για να τους ιστορήσω.
Τίτος Πατρίκιος «ΜΑΘΗΤΕΙΑ» 1952-1962
ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ!!!
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΠΑΝΑΚΗ
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ
1. το ποίημα είναι υπερρεαλιστικό μόνο ως προς τη μορφή του. Τεμαχισμένος και αστόλιστος λόγος, ελλειπτική διατύπωση, στίχοι σπαράγματα, απουσία στίξης, πεζολογικός τόνος , λιτότητα, απουσία μελοδραματισμού.
2. τονίζει την εφιαλτική πραγματικότητα του πολέμου και ειδικά την πιο τραγική του εικόνα. Δικαιολογεί την ποιητική του αδυναμία και παραίτηση= δεν είναι εποχή για ποίηση και άλλα παρόμοια. Ως προς τη δομή = αποτελεί συνδετικό κρίκο ανάμεσα στις άλλες 2 ενότητες.
3. ημερομηνία μεταγενέστερη…Στο Νίκο Ε….. Εγγονόπουλος
κοινό θέμα και τραγικότητα εποχής
ελάχιστη στίξη , ελεύθερος στίχος. Παρ’ όλο που ο Αναγνωστάκης αρνείται ότι είναι απάντηση στον Εγγονόπουλο. Στίχος μέσα σε παρένθεση = πρόθεση για έναν ευρύτερο διάλογο.
4. στιχ 15 με η ποίηση είναι σα ντοκουμέντο……Ακριβώς επειδή πιστεύει αυτό, ο Αναγνωστάκης στο εξεταζόμενο ποίημα του αγανακτεί και καλεί τον Εγγονόπουλο , αλλά και όλους τους ποιητές να μιλήσουν για όσα συμβαίνουν κατά τη διάρκεια του εμφυλίου σπαραγμου.
5. αφορμή ποιητικής συγγραφής είναι και για τους τρεις ποιητές η τραγική ιστορική συγκυρία των εμφυλιακών και μετεμφυλιακών χρόνων. Στα ποιήματα τους είναι κυρίαρχες οι εικόνες του θανάτου, του διχασμού , του φόβου και της οδύνης που συνθέτουν την τότε πραγματικότητα της ελληνικής κοινωνίας.
Κοινό σημείο όμως των τριών ποιημάτων είναι το ότι αποτελούν ποιήματα για την ποίηση. Δεν αρκούνται δηλαδή στο να καταγράψουν ή να σχολιάσουν την ιστορική πραγματικότητα , αλλά δηλώνουν και την άποψη τους για το ρόλο της ποίησης και το χρέος του ποιητή μέσα σ’ αυτήν την εποχή καθώς και την επίδραση της εποχής στην ποιητική τους δημιουργία.
Έτσι ο Εγγονόπουλος πιστεύει ότι δεν ταιριάζει στην ποίηση να καταγράφει και να σχολιάζει την ιστορική πραγματικότητα , ειδικά σε τέτοιες τραγικές εποχές. Μια τέτοια ενέργεια μοιάζει ιερόσυλη.
Ο Αναγνωστάκης ακολουθεί έναν δρόμο πιο μαχητικό. Εκλαμβάνει την ποίηση ως μέσο καταγγελίας . Θεωρεί ότι η ποίηση και ο ίδιος ως ποιητής έχουν χρέος όχι μόνο να καταγράψουν την ιστορική πραγματικότητα αλλά και να τη σχολιάσουν , να την καυτηριάσουν , να εκφράσουν την άποψη τους. Ταύτιση Πατρίκιου και αναγνωστάκη. Αισθάνεται ο Τίτος το ίδιο χρέος προς την κοινωνία και τους ανθρώπους που έδωσαν τα πάντα στον υπέρ των ιδεών τους αγώνα. Θεωρεί ότι ο ποιητής και η ποίηση οφείλουν , σε τέτοιες εποχές να μη σιωπούν ως ένδειξη της πίκρας τους αλλά και του σεβασμού τους στις κατεστραμμένες ζωές των συνανθρώπων τους και τις ρημαγμένες κοινωνίες.
Ο Αναγνωστάκης και ο Πατρίκιος είναι πιο μαχητές. Στάση που υπαγορεύεται από τις αριστερές τους αντιλήψεις. Αντίθετα ο Εγγονόπουλος αρκείται στην προσωπική αποδοκιμασία χωρίς να θέλει να δώσει ρόλο στην ποίηση και χαρακτήρα μανιφέστου
