ΘΕΜΑ Α.
Α1) Μεταξύ άλλων στο παρόν άρθρο αναφέρονται οι λόγοι της υπογεννητικότητας . Αρχικά ως αιτίες προβάλλονται το ακριβό κόστος ζωής, ο φόβος της ανεργίας, η απουσία κράτους πρόνοιας και η δυσκολία συνδυασμού οικογένειας και καριέρας. Όμως, επειδή αυτά δεν θεωρούνται αρκετά προστίθενται κοινωνικές παράμετροι όπως η κρίση των σχέσεων και των αξιών σε έναν διαρκώς μεταβαλλόμενο γεωπολιτικά κόσμο. Το πρόβλημα τέλος, ενισχύεται από την επίδραση της ψηφιακής τεχνολογίας που προκαλεί κοινωνική αποξένωση, ιδεολογική σύγχυση και ψυχικά αδιέξοδα στη νέα γενιά, ενώ διευρύνει την απόσταση ανάμεσα στα δύο φύλα.
ΘΕΜΑ Β
Β1
1. Β
2. Β
3. Α
4. Α
5. Α
Β2) α.
Αίτιο: Η χρήση των smartphones
Αποτελέσματα:
1. Η αλλαγή του τρόπου αλληλεπίδρασης των νέων.
2. Η δημιουργία μη ρεαλιστικών προσδοκιών
3. Το ιδεολογικό χάσμα μεταξύ νέων ανδρών και γυναικών
Αρχικά, τεκμηριώνεται ο ισχυρισμός που διατυπώνεται στη θεματική περίοδο σχετικά με τη δημογραφική κατάρρευση και τη χρήση των smartphones. Πρόθεση της συντάκτριας είναι να αναδείξει την αιτιώδη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στην αιτία (smartphones) και τα αποτελέσματά (αλληλεπίδραση νέων, ιδεολογική σύγχυση και ψυχολογικό κενό) και να προβληματίσει τον αναγνώστη σχετικά με τις σοβαρές επιπτώσεις που έχει η χρήση των κινητών τηλεφώνων στις σχέσεις των νέων και κατ’ επέκταση στην αύξηση της υπογεννητικότητας.
Β2)β.
Γιατί: αιτιολόγηση
Αιτιολογεί το γεγονός ότι υπάρχουν νέοι που λειτουργούν συντηρητικά και συμβιβαστικά αλλά και μεγάλοι σε ηλικία που σκέφτονται ρηξικέλευθα.
Λοιπόν: Συμπέρασμα
Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι και οι δύο πλευρές (νέοι και μεγαλύτεροι σε ηλικία) υπάρχουν και τα χαρακτηριστικά τους δεν ταυτίζονται απαραίτητα με την ηλικία τους.
Β3.
Ασύνδετο σχήμα: Αναδεικνύει το πλήθος των στοιχείων δίνοντας έμφαση στα χαρακτηριστικά των νέων. Προσδίδει στον λόγο ένταση, ζωντάνια και παραστατικότητα. Δίνει γοργό ρυθμό και επιδρά συναισθηματικά στον δέκτη.
Α’ πληθυντικό πρόσωπο: Με το πρώτο πληθυντικό πρόσωπο («μπορούμε», «προσδιορίζουμε») εντάσσεται ο αναγνώστης στον προβληματισμό του συγγραφέα, ότι δηλαδή όλοι μας μπορούμε να προσεγγίσουμε τα χαρακτηριστικά κάθε ηλικίας και γενιάς (καθολικότητα), προσδίδοντας ζωντάνια, αμεσότητα, παραστατικότητα και οικειότητα στον λόγο. Δημιουργεί την αίσθηση της συλλογικότητας και της συμμετοχής.
Συνυποδήλωση/ Μεταφορά: Η μεταφορά αποδίδει με ζωντανό και παραστατικό τρόπο τον ασυγκράτητο χαρακτήρα των νέων ανθρώπων, που με ορμή οδεύουν/ τρέχουν προς την πρόοδο, προσφέρονται αισθητική απόλαυση και κάνοντας τον λόγο εύληπτο.
ΘΕΜΑ Γ
Στο παραπάνω ποίημα η ποιητική φωνή καλεί τους αναγνώστες να βγουν από τα «σκοτάδια» τους και να αγωνιστούν για μια ζωή ελεύθερη, γεμάτη απολαύσεις . Ήδη από τους πρώτους στίχους ο αναγνώστης προτρέπεται σε β΄ενικό πρόσωπο και προστακτική έγκλιση να χτυπήσει τους «δαίμονες» που τον κρατούν θλιμμένο και να πολεμήσει για τη χαρά στη ζωή του. Το παραπάνω δηλώνεται εμφατικό με το σχήμα της επανάληψης – επαναφοράς, «να χαρής Κι ακόμα να χαρής». Στη συνέχεια το ποιητικό υποκείμενο με το δεοντικό λόγο «πρέπει …πρέπει …» νουθετεί επιτακτικά κάθε δέκτη να απελευθερωθεί από συμβατικές συμπεριφορές «να γυμνωθή», από όσα του προξενούν δυσφορία «κι όχι να πίνης ξύδι». Έπειτα, τον ωθεί να βιώσει όλες τις απολαύσεις της ζωής, αφού πρώτα λυτρωθεί ψυχικά από τους «βαρβάρους» (μεταφορά) τους τοξικούς δηλαδή ανθρώπους που υπονομεύουν την ευτυχία του. Τέλος η ποιητική φωνή κάνει έκκληση για εξωστρέφεια «πρέπει να ανασάνης μπροστά στον ήλιο» και με την αποτρεπτική υποτακτική «Μην φοβηθείς» του ζητά να ζήσει με τόλμη και αυτοπεποίθηση.
Διαβάζοντας το ποίημα ένιωσα ότι οι στίχοι του έσταξαν σαν βάλσαμο στην ψυχή μου. Σε μια εποχή που η γενιά μου βομβαρδίζεται με δυσοίωνες προβλέψεις για το μέλλον της, αισθάνομαι ότι τα παραπάνω λόγια δημιουργούν ένα φωτεινό μονοπάτι που καλούμαστε να ακολουθήσουμε προκειμένου να βρούμε την χαρά που μας αξίζει σε έναν κόσμο θλιβερό …
ΘΕΜΑ Δ
Επικοινωνιακό πλαίσιο : άρθρο σε σχολική διαδικτυακή εφημερίδα → τίτλος / αφόρμηση από επικαιρότητα/ χρήση α και γ ρηματικού προσώπου.
Κυρίως θέμα: 1ο ζητούμενο: Για ποιους λόγους αυξάνονται τα επίπεδα μοναξιάς στην εποχή μας.
Οι μαθητές μπορούν να αξιοποιήσουν τρία από τα παρακάτω επιχειρήματα:
- Ο σύγχρονος τρόπος ζωής στα αστικά κέντρα με τα πολλαπλά προβλήματα στην καθημερινότητα και τις εργασιακές υποχρεώσεις αμβλύνουν τον ελεύθερο χρόνο αλλά και τη διάθεση των ανθρώπων να επικοινωνήσουν με τον συνάνθρωπό τους.
- Η κρίση των ηθικών αξιών και η αναζήτηση του υλικού ευδαιμονισμού ως ύψιστη αξία ζωής οδηγούν τον άνθρωπο στην επιδίωξη του ατομικού συμφέροντος, στον ανταγωνισμό και στην αδιαφορία για τον συνάνθρωπο.
- Οι υψηλοί δείκτες βίας και παραβατικής συμπεριφοράς καθιστούν τους ανθρώπους επιφυλακτικούς και καχύποπτους προς τον συνάνθρωπο.
- Η εικονολατρική εποχή μας αντικατέστησε τη δια ζώσης επαφή με την πλασματική επικοινωνία των ανθρώπων στο διαδίκτυο→ έτσι αδυνατούν να αναπτύξουν δεσμούς εμπιστοσύνης και αλληλεγγύης.
- Η χαλάρωση των οικογενειακών δεσμών σε συνδυασμό με τα ηλικιακά στερεότυπα απομονώνουν τα ηλικιωμένα μέλη της οικογένειας.
Ζητούμενο 2ο: Τρόποι με τους οποίους θα μπορούσαν να συνεργάζονται οι νέοι με τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας.
- Αναθεώρηση των ηλικιακών στερεοτύπων και από τις δύο πλευρές, ώστε να γεφυρωθεί το χάσμα και οι δύο πλευρές να ανταλλάξουν τις γνώσεις τους και την εμπειρία τους. Έτσι οι νέοι θα γαλουχηθούν με τις παραδόσεις και τα ήθη των ηλικιωμένων, ενώ οι τελευταίοι θα διδαχθούν από τους νέους τις ψηφιακές τους δεξιότητες.
- Ενθάρρυνση της συμμετοχής του σε κοινές οικογενειακές εκδηλώσεις (από τα οικογενειακά τραπέζια μέχρι τις εκδρομές και τα ταξίδια).
- Συμμετοχή των νέων σε εθελοντικές δράσεις που προσφέρουν υπηρεσίες στην τρίτη ηλικία, όπως επισκέψεις σε μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων , στην συνοδεία τους για τα ψώνια και το γιατρό.
- Κοινά εργαστήρια δημιουργικής απασχόλησης που θα τα ενθαρρύνουν οι κατά τόπους δήμοι, όπως καλλιτεχνικής δραστηριότητας, αφήγησης παραμυθιών, μαγειρικής κλπ ώστε οι δύο γενιές να απολαμβάνουν κοινές ασχολίες και δραστηριότητες.
