ΘΕΜΑ Α.
Α1. Η Μπάρμπαρα Πομιεχόφσκα αναφέρεται στην ανάπτυξη της ανθρώπινης δημιουργικότητας ήδη από τη βρεφική ηλικία. Μέσα από πειραματικές μελέτες διαπίστωσε ότι αυτή θεμελιώνεται στη συνδυαστική σκέψη καθώς με τις προϋπάρχουσες ιδέες μπορεί να παράξει νέες ιδέες,ενώ τονίζει οτι δεν γνωρίζει όρια. Εξηγεί ότι ενώ η δημιουργική σκέψη θεωρείται γνώρισμα της ενήλικής ζωής στην πραγματικότητα εμφανίζεται με την γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού. Καταλήγει ότι πρέπει να ερευνηθούν τόσο οι έμφυτες, γενετικές, όσο και ου επίκτητες πολιτισμικές συνθήκες που εμποδίζουν την εξέλιξη της δημιουργικότητας των παιδιών.
ΘΕΜΑ Β.
Β1. α. ΣΩΣΤΟ
β. ΣΩΣΤΟ
γ. ΛΑΘΟΣ
δ. ΛΑΘΟΣ
ε. ΣΩΣΤΟ
Β2.
- γ΄ ρηματικό («οδηγεί», «χαρακτηρίζεται»)
Με το γ’ ρηματικό πρόσωπο ο συντάκτης αποστασιοποιείται από τα γραφόμενα, η επιχειρηματολογία του αποκτά αντικειμενικότητα και καθολικό κύρος, με απόψεις που θεωρούνται γενικά αποδεκτές και αφορούν τη δημιουργικότητα και σύνδεση με το νόημα: ως επιστήμονας εκφράζει με ουδετερότητα τις απόψεις του χωρίς προσωπικά σχόλια.
- Ειδικό λεξιλόγιο («αποκλίνουσα σκέψη», «πολυαισθητηριακές εμπειρίες μάθησης»).
Ο συντάκτης προσπαθεί μέσω του ειδικού λεξιλογίου να ενημερώσει για το θέμα της δημιουργικότητας, να το εξηγήσει και να αναλύσει τη σημασία της, προσδίδοντας αξιοπιστία στις θέσεις που υποστηρίζει. Ταυτόχρονα αποδεικνύει και το εύρος των επιστημονικών του γνώσεων που οφείλει να διαθέτει κάθε επιστήμονας.
Εναλλακτικοί δείκτες:
- Οριστική έγκλιση
- Επιστημική τροπικότητα
- Παθητική σύνταξη
- Ονοματοποίηση
- Αναφορική λειτουργία
Β3. α) «Θα πρέπει, επομένως, να μελετηθούν οι συνθήκες εκείνες από τις οποίες επηρεάζεται αρνητικά η ανάπτυξη των δημιουργικών γνωστικών ικανοτήτων του βρέφους».
Με την ενεργητική σύνταξη το ύφος είναι περισσότερο οικείο, απλό και άμεσο και εύληπτο, ενώ με τη μετατροπή σε παθητική γίνεται πιο απρόσωπο, σοβαρό, επίσημο, ακαδημαϊκό και σύνθετο.
β) Ο τίτλος «Η δημιουργικότητα αρχίζει από την κούνια» είναι επικοινωνιακά αποτελεσματικός γιατί παρουσιάζει με εύστοχο και περιεκτικό τρόπο το περιεχόμενο του κειμένου. Συγκεκριμένα, αξιοποιείται η ρηματική διατύπωση («αρχίζει»), σε Ενεστώτα χρόνο και σε γ’ ρηματικό πρόσωπο, αλλά και η μεταφορική λειτουργία της γλώσσας («από την κούνια»), τονίζοντας την αξία της δημιουργικότητας από τη βρεφική ηλικία. Μάλιστα, η χρήση της μεταφοράς «από την κούνια» προσδίδει αμεσότητα και κινητοποιεί τη σκέψη και το συναίσθημα του αναγνώστη. Έτσι, διεγείρει το ενδιαφέρον του αναγνώστη, τον πληροφορεί για το θέμα που θα αναλυθεί και τον προβληματίζει σχετικά με την ανάγκη ανάπτυξης της δημιουργικότητας των ατόμων από τη βρεφική ηλικία.
ΘΕΜΑ Γ
Γ1. Στο διήγημα του Γ. Ιωάννου ο ήρωας φαίνεται να προβληματίζεται με την αποκαρδιωτική εικόνα που συναντά καθημερινά στο γραφείο του. Ήδη από τις τρεις πρώτες περιόδους «Ανεβαίνω … ματιά τους» ο αυτοδιηγητικός αφηγητής με την τεχνική της αφήγησης εκφράζει την θλίψη που νιώθει «ζαρώνει η καρδιά μου (μεταφορά) όταν παρατηρεί τα πρόσωπα των συναδέλφων του που τα αποκαλεί «μπαγιάτικες φάτσες». Η αγανάκτησή του κορυφώνεται όταν διαπιστώνει την καθολικότητα του προβλήματος, αφού την ίδια εικόνα παρουσιάζουν τόσο τα άλλα γραφεία στο χώρο της δουλειάς όσο και τα αμφιθέατρα του πανεπιστημίου που τα παρομοιάζει με «φυτώρια». Ο φόβος του μήπως γίνει και αυτός ένας σκυθρωπός και καταθλιπτικός εργαζόμενος τον έβαλε σε σκέψεις. Εξομολογείται σε α’ ενικό πρόσωπο ότι «σκέφτομαι… να αλλάξω επάγγελμα…» αναζητώντας πιο δημιουργικές δουλειές . Όμως με τον εσωτερικό μονόλογο που κάνει στην τελευταία παράγραφο αισθάνεται ότι «Τώρα όμως είναι μάλλον αργά…» αφού δε γνωρίζει κάποια τέχνη, ή δεν είναι νέος και ψυχικά ανθεκτικός για να ξεκινήσει τη μαθητεία από την αρχή…
Προσωπικά, αν κάποια στιγμή της ζωής μου βρισκόμουν σε ένα αλλοτριωτικό εργασιακό περιβάλλον που δε θα μπορούσα να εκφράσω τις δημιουργικές μου κλίσεις και να νιώσω ότι η δουλειά μου είναι για μένα χώρος αυτοέκφρασης και χαράς, θα άλλαζα πάραυτα τον χώρο, τον τρόπο ακόμα και τον τόπο εργασίας μου. Πάνω απ’ όλα όμως θα προσπαθούσα να μην είχα πότε βρεθεί σε έναν τέτοιο επαγγελματικό χώρο.
ΘΕΜΑ Δ
Δ1. Δημιουργείτε …κάνει καλό!
Πρόλογος: Αφόρμηση από επίκαιρο ή βιωματικό στοιχείο.
Αναφορά στα ζητούμενα.
Ζητούμενο 1ο Λόγοι για τους οποίους το σχολείο οφείλει να καλλιεργεί τη δημιουργικότητα των μαθητών
- Αποκτούν πνευματικά εφόδια: φαντασία, κριτική, καινοτόμο σκέψη, ευρηματική αντίληψη, συνθετική ικανότητα στην γρήγορη και αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων της καθημερινότητας
- Αποκτούν ψυχικά εφόδια: μέσα από ένα ευχάριστο μαθησιακό περιβάλλον αποφορτίζοντας, τονώνεται η αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμησή τους, οπλίζονται με ψυχική ανθεκτικότητα καθώς θέτουν στόχους και αγωνίζονται για την εκπλήρωσή τους
- Αποκτούν κοινωνικά και επαγγελματικά εφόδια: το δημιουργικό σχολείο καλλιεργεί υπεύθυνους και ικανούς πολίτες με επαγγελματικές δεξιότητες ώστε να αξιοποιούν στη ζωή τους τα χέρια τους και το μυαλό τους ταυτόχρονα και να πετυχαίνουν τα όνειρά τους.
Ζητούμενο 2 : Τρόπους με τους οποίους ο μαθητής/ μαθήτρια επιλέγει στην προσωπική του ζωή να εκφράσει τη δημιουργικότητά του.
- Ο μαθητής απαντά με 2 ή 3 τεκμηριωμένες απόψεις πώς επιλέγει να εκφράζει τη δημιουργικότητά του (απάντηση σε α΄ ενικό πρόσωπο με αναφορές σε προσωπικές εμπειρίες)
Επίλογος: Έκφραση ευχής από το προσωπικό μου ιστολόγιο.
Επιμέλεια απαντήσεων: Μαρία Γαλανάκη,
Ξενοφούλα Σπαντιδάκη
Εύη Μπικάκη
